Hoe werkt een snelkookpan?

Een snelkookpan kookt gerechten twee tot drie keer sneller dan een gewone pan, zonder dat je inlevert op smaak. Dat komt door stoom en druk: door de pan hermetisch af te sluiten, stijgt de temperatuur binnenin tot wel 120 graden. Resultaat? Zacht gestoofde vlees, romige peulvruchten en diepe smaken in een fractie van de tijd. Gebruik hiervoor goede inductie pannen of een snelkookpan die geschikt is voor jouw kookplaat en ontdek hoe je met minder tijd meer smaak op tafel zet.

Hoe werkt een snelkookpan?

Vul een snelkookpan nooit voor meer dan twee derde: stoom heeft ruimte nodig om druk op te bouwen.

Wat doet een snelkookpan precies?

Een snelkookpan is een gesloten pan met een speciale vergrendelde deksel. Zodra je vloeistof (water, bouillon of saus) verhit, ontstaat er stoom. Omdat de stoom niet kan ontsnappen, bouwt de druk op. Die hogere druk zorgt ervoor dat het kookpunt stijgt van 100 naar circa 120 graden. Op die hogere temperatuur garen ingrediënten veel sneller dan normaal. Stoofvlees dat normaal twee uur nodig heeft, is in de snelkookpan in 30 tot 40 minuten klaar. Bonen die je anders een nacht moet weken en dan nog een uur koken, zijn in 20 minuten gaar.

Zo gebruik je de snelkookpan stap voor stap

Doe de ingrediënten in de pan en voeg altijd minimaal 150 tot 250 ml vloeistof toe. Zonder vloeistof ontstaat er geen stoom en geen druk.
Vul de pan maximaal twee derde vol. Stoom heeft ruimte nodig om te circuleren.
Sluit de deksel stevig en vergrendel hem volgens de handleiding van jouw pan.
Zet de pan op hoog vuur tot de druk is opgebouwd. Je ziet of hoort dit aan het ventiel: het komt omhoog of er ontsnapt een kleine stoomstoot.
Zet het vuur lager zodra de druk bereikt is en start je kooktijd. Hoog vuur is nu niet nodig en verspilt energie.
Haal de pan van het vuur als de kooktijd voorbij is en laat de druk ontsnappen. Dit kan snel (via het ventiel) of langzaam (gewoon laten afkoelen).
Open de deksel pas als de druk volledig weg is. De pan geeft dit aan doordat het ventiel naar beneden zakt.

Druk aflaten: snel of langzaam?

Na het koken kies je hoe je de druk aflaat. Er zijn twee manieren. Bij het snel aflaten draai je het ventiel open zodat de stoom in één keer ontsnapt. Dat is handig als je groenten kookt die je niet te gaar wilt hebben. Let op: houd je handen en gezicht weg van de stoomuitlaat. Bij het langzaam aflaten zet je de pan gewoon van het vuur en wacht je tot de druk vanzelf daalt. Dat duurt 10 tot 20 minuten, maar werkt goed voor stoofgerechten en vlees. Door het rustige nagarende proces worden smaken nog wat dieper.

Wat kun je koken in een snelkookpan?

De snelkookpan is bij uitstek geschikt voor gerechten die normaal lang moeten sudderen of weken. Denk aan stoofvlees, kippenbouillon, soepen, peulvruchten (bonen, kikkererwten, linzen), risotto en gekookte aardappels. Zelfs een snelle appelmoes of cheesecake is erin te maken. Wat minder goed werkt zijn producten die je knapperig of al dente wilt houden, zoals pasta of broccoli. Die gaar je beter gewoon in een normale pan.

Veiligheid: waar moet je op letten?

Moderne snelkookpannen zijn veel veiliger dan de oudere modellen waar mensen soms van schrokken. Ze hebben meerdere veiligheidsmechanismen: een vergrendelde deksel die je niet kunt openen onder druk, een ventiel dat overdruk automatisch afblaast en een extra noodventiel als back-up. Controleer voor elk gebruik wel even de rubberen afdichtring in de deksel. Als die beschadigd of verhard is, werkt de pan niet goed meer en moet de ring vervangen worden. Reinig het ventiel regelmatig zodat het vrij blijft van etensresten.

Reinigen en onderhouden

Maak de pan na elk gebruik schoon met warm water en afwasmiddel. Haal de afdichtring en het ventiel eruit en was ze apart. De meeste snelkookpannen zijn vaatwasmachinebestendig, maar check dit altijd even in de handleiding. Bewaar de pan met de deksel omgekeerd op de pan zodat de afdichtring niet platgedrukt wordt en geen geurtjes opneemt. Zo heb je er jarenlang plezier van.

Een snelkookpan werkt op basis van stoomdruk. Door de afgesloten deksel kan stoom niet ontsnappen, waardoor de druk binnenin oploopt en het kookpunt van water stijgt naar ongeveer 120 graden Celsius. Daardoor garen ingrediënten veel sneller dan in een gewone pan of oven. Dat maakt de snelkookpan ideaal voor stevige gerechten zoals stoofvlees, linzen, bonen en bouillon. Je bespaart energie en tijd, maar krijgt wel een smaakresultaat alsof het uren heeft gesudderd.

Snelkookpannen zijn beschikbaar voor gas, elektrisch en inductie. Let bij de aanschaf op het ventiel en de veiligheidsklep: die zorgen ervoor dat overdruk automatisch wordt afgeblazen. Moderne snelkookpannen zijn uitgerust met meerdere beveiligingssystemen, waardoor ze veilig en eenvoudig in gebruik zijn. Met de juiste techniek en een beetje oefening zet je in minder dan een halfuur een smakelijk, voedzaam gerecht op tafel.